EurasianProjects
Alım rehberi

Kat irtifakı, kat mülkiyeti ve iskân: projeden konutta tapunun üç aşaması

Projeden alınan bir konutun tapusu arsadan bağımsız bölüme nasıl dönüşür? Kat irtifakı ile kat mülkiyeti arasındaki fark, yapı kullanma izninin (iskân) neden önemli olduğu ve alıcının her aşamada nelere dikkat etmesi gerektiği.

Kat irtifakı, kat mülkiyeti ve iskân: projeden konutta tapunun üç aşaması

Projeden konut alırken en sık karşılaşılan üç kavram kat irtifakı, kat mülkiyeti ve iskândır. Bu kavramlar, bir arsanın tamamlanmış bir binadaki bağımsız bölümlere dönüşme sürecinin hukuki aşamalarıdır. Hangi aşamada olduğunuzu bilmek; tapunuzu ne zaman alacağınızı, kredi kullanıp kullanamayacağınızı ve bazı haklardan ne zaman yararlanabileceğinizi belirler.

Başlangıç: arsa tapusu

İnşaat başlamadan önce taşınmaz, tapuda arsa olarak kayıtlıdır. Bu aşamada bir binadan ya da bağımsız bölümden söz edilemez. Arsanın birden fazla sahibi varsa hisseli tapu söz konusudur. Projeden alımda yalnızca arsa hissesi devredilen satışlar, alıcıyı belirli bir daireye bağlamadığı için daha yüksek risk taşır.

Birinci aşama: kat irtifakı

Kat irtifakı, henüz tamamlanmamış ya da yapımına başlanacak bir binada, ileride oluşacak bağımsız bölümler için arsa üzerinde kurulan bir haktır. Kat irtifakı kurulabilmesi için onaylı mimari proje, yönetim planı ve bağımsız bölümleri gösteren liste ile birlikte tapu müdürlüğüne başvurulur.

Kat irtifakı kurulduğunda her bağımsız bölüm, arsa payıyla birlikte tapuda ayrı bir kayıt olarak görünür. Alıcı açısından en önemli sonucu, tapunun belirli bir daire üzerinden ve inşaat sürerken devralınabilmesidir. Kat irtifakı kurulmuş konut, birçok bankanın konut kredisinde teminat olarak kabul ettiği bir statüdür ve 12 Aralık 2023'ten bu yana yatırım yoluyla vatandaşlık başvurularında aranan şartlardan biridir.

İkinci aşama: yapı kullanma izni (iskân)

İnşaat tamamlandığında yapının projesine, ruhsatına ve ilgili mevzuata uygun yapıldığı belediye ya da yetkili idare tarafından denetlenir ve yapı kullanma izin belgesi verilir. Halk arasında "iskân" olarak bilinen bu belge için yapı denetim kuruluşunun raporları, enerji kimlik belgesi ve ilgili kurumların onayları gibi belgeler istenir.

İmar Kanunu'na göre yapı kullanma izni alınmamış yapılara elektrik, su ve doğalgaz gibi hizmetler kalıcı olarak bağlanamaz. Bu nedenle iskân, konutun fiilen ve yasal olarak kullanılabilmesinin anahtarıdır.

Üçüncü aşama: kat mülkiyeti

Yapı kullanma izni alındıktan sonra tapuda kat irtifakı, kat mülkiyetine çevrilir. Kat mülkiyeti, tamamlanmış binadaki bağımsız bölüm üzerinde kurulan tam mülkiyet hakkıdır. Bu aşamada tapudaki cins, örneğin "arsa" ifadesinden "mesken" ifadesine dönüşür. Kat mülkiyetine geçilmiş bir konut, satış, kredi ve miras gibi işlemlerde en güçlü statüye sahiptir.

Alıcı için kontrol noktaları

  • Satın almadan önce tapu kaydında kat irtifakının kurulup kurulmadığını öğrenin.
  • Kat irtifakı yoksa sözleşmede ne zaman kurulacağını ve tapu devrinin hangi aşamada yapılacağını yazdırın.
  • Yönetim planını okuyun: binanın kullanım kuralları, ortak giderlerin paylaşımı ve kısa süreli kiralama gibi konular bu plandadır.
  • Teslimde yapı kullanma izninin alınıp alınmadığını sorun; iskânsız teslimde aboneliklerin nasıl çözüleceğini yazılı hale getirin.
  • Kat mülkiyetine geçişin takibini yapın; tapunuzdaki cinsin güncellendiğini kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Kat irtifaklı tapu güvenli midir? Kat irtifakı, belirli bir bağımsız bölüm üzerinde tapuya tescil edilmiş bir hak olduğu için, yalnızca arsa hissesi devrine göre çok daha güçlü bir konum sağlar.

İskânsız konuta taşınabilir miyim? Yasal olarak kalıcı abonelik yapılamadığı için bu durum ciddi sorunlara yol açabilir. Teslim öncesinde iskân durumunu mutlaka öğrenin.

Kat mülkiyetine geçiş için alıcı ne yapmalı? İşlem genellikle proje geliştirici ya da kat malikleri adına yürütülür; alıcının tapu kaydını takip etmesi yeterlidir.

Kaynaklar

Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.

İlgili içerikler