Ön ödemeli konut satışında haklarınız: cayma, dönme, teminat ve teslim
Projeden konut alan tüketiciyi koruyan kurallar: sözleşmenin şekli, ön bilgilendirme, 14 günlük cayma hakkı, 24 ay içinde sözleşmeden dönme ve kademeli tazminat, 36 aylık teslim süresi ve tamamlama teminatı.

Henüz tamamlanmamış bir konutu bedelini peşin ya da taksitle ödeyerek satın almak, hukuki adıyla ön ödemeli konut satışıdır. Alıcı, bedelin önemli bir kısmını konutu teslim almadan önce ödediği için yasa koyucu bu satış türünü özel kurallarla düzenlemiştir. Bu rehber, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Ön Ödemeli Konut Satışları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde haklarınızı özetliyor.
Kimler korunur?
Bu kurallar, konutu ticari ya da mesleki amaç dışında, yani tüketici olarak satın alanları korur. Yabancı alıcılar da aynı haklardan yararlanır. Satıcı ise konutu ticari faaliyetinin bir parçası olarak satan proje geliştirici ya da firmadır.
Satıştan önce
- Yapı ruhsatı alınmamış bir proje için ön ödemeli konut satış sözleşmesi yapılamaz.
- Satıcı, sözleşmeden en az bir gün önce alıcıya ön bilgilendirme formu vermek zorundadır. Formda toplam satış bedeli, ödeme planı, teslim tarihi, gecikme halinde uygulanacak hükümler ve cayma hakkı yer alır.
- Otuz ve üzeri bağımsız bölümlü projelerde satıcı, satışa başlamadan önce bina tamamlama sigortası, banka teminat mektubu ya da benzeri bir güvence sağlamakla yükümlüdür.
Sözleşmenin şekli ve içeriği
Sözleşme tapu müdürlüğünde ya da noterde düzenleme şeklinde yapılmalıdır. Bu şekle uyulmayan sözleşmeler geçerli sayılmaz. Sözleşmede bağımsız bölümün ada, parsel, blok ve kat bilgisi, net ve brüt alanı, yapı ruhsatının tarihi ve numarası, toplam bedel ve ödeme planı, teslim tarihi ve teminat bilgileri bulunmalıdır. Teslim edilecek malzemelerin listesi ve kat planı da sözleşmenin ekinde yer almalıdır.
14 günlük cayma hakkı
Alıcı, sözleşmenin kurulmasından itibaren 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Cayma bildiriminin bu süre içinde yazılı olarak yapılması gerekir; bildirim tarihinin ispatlanabilir olması için noter aracılığıyla ya da iadeli taahhütlü gönderi gibi yöntemler tercih edilmelidir.
24 ay içinde sözleşmeden dönme
Alıcı, sözleşme tarihinden itibaren 24 ay içinde sözleşmeden dönebilir. Bu durumda satıcıya ödenecek tazminat, 2017'de yapılan düzenlemeyle dönme zamanına göre kademelendirilmiştir:
- İlk üç ay içinde dönülürse: toplam satış bedelinin yüzde 2'si
- Altı ay içinde dönülürse: yüzde 4'ü
- On iki ay içinde dönülürse: yüzde 6'sı
- On iki ay ile 24 ay arasında dönülürse: yüzde 8'i
Satıcı, tazminat düşüldükten sonra kalan tutarı belirlenen süre içinde alıcıya iade etmekle yükümlüdür. Satıcı sözleşmeye aykırı davranmışsa, örneğin teslimi geciktirmişse ya da sözleşmede belirtilen nitelikleri karşılamıyorsa, alıcı tazminat ödemeden sözleşmeden dönebilir.
Teslim süresi
Konutun devri ya da teslimi, sözleşme tarihinden itibaren en geç 36 ay içinde yapılmalıdır. Sözleşmede teslim tarihinin açıkça yazılması ve gecikme halinde uygulanacak kira ya da tazminat gibi hükümlerin bulunması, alıcının konumunu güçlendirir.
Uyuşmazlık halinde
Tüketici uyuşmazlıklarında, uyuşmazlık tutarına göre tüketici hakem heyetlerine ya da tüketici mahkemelerine başvurulabilir. Tutar sınırları her yıl güncellendiği için başvuru öncesinde Ticaret Bakanlığı'nın güncel duyurusunu kontrol edin. Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk aşaması da gündeme gelebilir; bir hukukçudan destek almak süreci kolaylaştırır.
Kısa özet
- Ruhsatsız projede ön ödemeli satış yapılamaz.
- Sözleşme tapuda ya da noterde yapılmalıdır.
- 14 gün içinde gerekçesiz cayabilirsiniz.
- 24 ay içinde yüzde 2 ile 8 arasında tazminatla dönebilirsiniz; satıcının aykırılığında tazminat yoktur.
- Teslim en geç 36 ay içinde yapılmalıdır.
Kaynaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, madde 40 ile 46 arası
- Ön Ödemeli Konut Satışları Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 27.11.2014, sayı 29188); Ticaret Bakanlığı duyurusu
- Projeden konut alan tüketicileri ilgilendiren önemli değişiklik (684 sayılı KHK, Resmî Gazete, 23.01.2017), Hürriyet, 25 Ocak 2017
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Haklarınızı kullanmadan önce bir hukukçuya danışmanızı öneririz.



